Το παρακάτω άρθρο είναι βασισμένο σε Δελτίο του μικροβιολόγου Michael Hurst. Ο Michael Hurst θεωρείται ο γκουρού όσον αφορά την απολύμανση και υγιεινή γύρω από την εμφιάλωση, διακίνηση και διάθεση εμφιαλωμένου νερού και των ψυκτών εμφιαλωμένου νερού και ψυκτών νερού δικτύου. Τέλος μεταξύ άλλων, είναι σύμβουλος της European Bottled Watercooler Association, του ευρωπαϊκού οργανισμού που νομοθετεί τους ψύκτες νερού και συναφή είδη.

Από τη δημοσίευση του Δελτίου αρ. 68, την άνοιξη 2009, η γρίπη H1N1 εξαπλώθηκε χωρίς να μειωθεί ο αριθμός των κρουσμάτων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού όπως είχαμε ελπίσει. Αντιμετωπίζουμε πλέον επίσημα μία πανδημία και η ανησυχία του κόσμου και η επιθυμία του να μην προσβληθεί από τον ιό αυξάνονται. Ολοένα και περισσότερο με ρωτούν εάν οι ψύκτες νερού μπορεί να ενεργήσουν ως φορείς της γρίπης H1N1 και τι μπορούμε να κάνουμε για να το ελέγξουμε;

Οι ψύκτες και οι φιάλες μπορεί να αποτελέσουν έναν τρόπο μετάδοση της γρίπης μόνο υπό την ιδιότητά τους ως άψυχες επιφάνειες που αγγίζονται από όλους όσους βρίσκονται σε ένα γραφείο, όπως ακριβώς και τα χερούλια στις πόρτες, οι βρύσες, τα πληκτρολόγια των υπολογιστών, τα τηλέφωνα, οι χειρολαβές στις συγκοινωνίες, τα κουμπιά των ασανσέρ ή οι διακόπτες για το φως. Το προσωπικό που ασχολείται με τους ψύκτες διατρέχει αυξημένο κίνδυνο προσβολής από τη νόσο, επειδή επισκέπτεται πολλούς πελάτες συμπεριλαμβανομένων των σχολείων που είναι χώροι όπου ενδημεί η λοίμωξη.

Το Δελτίο αυτό σας παρέχει ορισμένες γενικές πληροφορίες για τη γρίπη H1N1 (υπάρχει λεπτομερέστατη τεκμηρίωση διαθέσιμη) και συστήνει εύλογες πρακτικές για τους χρήστες των ψυκτών που θα περιορίσουν τον δυνητικό ρόλο ενός ψύκτη στη μετάδοση της γρίπης σε όλο το γραφείο. Ευτυχώς, οι εταιρείες ψυκτών μπορούν και προμηθεύουν υγρά γέλη για τα χέρια, απολυμαντικά και σπρέι που είναι πολύ αποτελεσματικά κατά του ιού της γρίπης και βρίσκονται σε ιδιαίτερα καλή θέση ώστε να παράσχουν υλικά και συμβουλές σε πελάτες που ανησυχούν, για να βοηθήσουν στον έλεγχο της μετάδοσης του ιού μέσω όλων των επιφανειών των γραφείων τους – όχι μόνο των ψυκτών.

Εάν, όπως προβλέπεται, το φθινόπωρο υπάρξει μία εκ νέου έξαρση της γρίπης, τότε ελπίζω να είσαστε προετοιμασμένοι.

Παρακαλώ σημειώστε ότι άλλα είδη γρίπης, πολλές στομαχικές ενοχλήσεις και κρυολογήματα μεταδίδονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως η γρίπη H1N1, συνεπώς οι συμβουλές αυτές ισχύουν για όλες αυτές τις παθήσεις.

Γρίπη H1N1

Δίνουμε λίγες συνοπτικές πληροφορίες, αφού είναι ένα θέμα που καλύπτεται ευρέως σε επίσημα φυλλάδια.

Αυτή η μορφή γρίπης δεν προέρχεται από τους χοίρους παρά το γεγονός ότι αναφέρεται ευρέως ως η γρίπη των χοίρων. Ωστόσο, περιέχει ορισμένα στοιχεία της γρίπης των χοίρων. Αποτελεί λόγο ανησυχίας επειδή ο παγκόσμιος πληθυσμός έχει λίγη ή και καθόλου ανοσία σε αυτήν. Ήδη έγινε πανδημία, και το πρώτο κύμα της αναμένεται να κορυφωθεί στις αρχές Αυγούστου, με ένα επερχόμενο δεύτερο κύμα όταν ανοίξουν πάλι τα σχολεία και οι καιρικές συνθήκες το ευνοούν.

Προς το παρόν, φαίνεται να προκαλεί σχετικά ήπια συμπτώματα (που εξακολουθούν να είναι δυσάρεστα). Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει. Ασυνήθιστα, φαίνεται να προσβάλει κυρίως όσους είναι κάτω των 35, και ιδιαίτερα τα παιδιά. Οι λίγοι άτυχοι που προσβλήθηκαν σοβαρά από τη νόσο, φαίνεται να είναι εκείνοι με υποκείμενες παθήσεις με μειωμένη ανοσία. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται δυστυχώς και οι έγκυες, η ανοσία των οποίων είναι κατασταλμένη φυσικά ώστε να προληφθεί η απόρριψη του εμβρύου. Επί του παρόντος έχει ξεκινήσει ο αγώνας για την παραγωγή επαρκών εμβολίων προτού ξαναεμφανιστεί η γρίπη.

Πως μεταδίδονται οι γρίπες;

Οι γρίπες ξεκινούν συνήθως ως ασθένειες της αναπνευστικής οδού. Προσβάλλουν τα κύτταρα του αναπνευστικού συστήματος και προκαλούν τη μαζική παραγωγή ταυτόσημων ιικών σωματιδίων. Τότε επέρχεται η λύση αυτών των κυττάρων, απελευθερώνονται εκατομμύρια νέα σωματίδια ιού που προσβάλλουν νέα κύτταρα μέχρι ότου το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος να αρχίσει να τα εξολοθρεύει. Τα δυσάρεστα συμπτώματα που βιώνουμε είναι η αντίδραση του σώματος στους εισβολείς. Η φυσική αντίδραση του σώματος είναι η έκπλυση και απέκκριση του ιού. Αυτό συμβαίνει με την παραγωγή βλέννας, που απομακρύνεται με το βήχα ή το φτάρνισμα. Οι ρινικές εκκρίσεις περιέχουν πολλά εκατομμύρια πολύ ενεργών σωματιδίων ιού.

Συνεπώς «οι ασθένειες εξαπλώνονται με το βήχα και το φτάρνισμα", αλλά πρέπει να είσαι αρκετά κοντά στο άτομο που φταρνίζεται για να κολλήσεις - ίσως δύο μέτρα - εκτός εάν ο ιός υποβοηθείται από εξαερισμό υπό πίεση, όπως το σύστημα κλιματισμού των αεροσκαφών. Οι συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση και λοιμογονικότητα του ιού είναι ο ξηρός αέρας/βλεννογόνος (καθιστά την αναπνευστική οδό πιο ευάλωτη στις λοιμώξεις) και τα άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή μεταξύ τους. Αυτές οι συνθήκες επικρατούν περισσότερο το χειμώνα.

Εντούτοις, οι ιοί της γρίπης μεταδίδονται πιο εύκολα με το άγγιγμα - μεταφέρονται στα δάκτυλα και στη συνέχεια στα μάτια, τη μύτη και το στόμα. Αυτό μπορεί να γίνει απευθείας με χειραψίες και φιλιά, αλλά πιο πιθανό είναι να συμβεί μέσω μολυσμένων επιφανειών όπως τα χερούλια στις πόρτες, τα χερούλια στα καζανάκια, τα κουμπιά των ασανσέρ, οι διακόπτες για το φως, οι χειρολαβές στο μετρό, τα πληκτρολόγια, τα τηλέφωνα, οι βρύσες, οι πετσέτες, τα νομίσματα, κλπ. – ακόμα και οι ψύκτες.

Στους ψύκτες τα σημεία που είναι πιθανότερο να μολυνθούν είναι οι βρύσες και το δοχείο κυπέλλων (βλέπε σημείωση 1 στο τέλος του άρθρου) . Είναι δύσκολο να πάρουμε ένα κύπελλο χωρίς να ακουμπήσουμε το χείλος του επόμενου. Το ξαναγέμισμα των ατομικών μπουκαλιών είναι επίσης ένας καλός τρόπος μεταφοράς των στοματικών / ρινικών εκκρίσεων στη βρύση.

Να θυμάστε ότι όταν κάποιος φυσάει τη μύτη του, τα χέρια του μολύνονται με εκατομμύρια σωματίδια ιού και αυτά μεταφέρονται σε οτιδήποτε ακουμπάει. Τα σωματίδια ιού μπορεί να μεταδοθούν εύκολα με τα χαρτομάντιλα, γι’ αυτό είναι σημαντικό να τα πετάτε γρήγορα και με υγιεινό τρόπο.

Πόσο χρόνο επιβιώνουν οι ιοί και πως σκοτώνονται;

Τα καλά νέα είναι ότι συνήθως δεν επιβιώνουν για πολύ έξω από το σώμα και είναι αρκετά εύκολο να σκοτωθούν με απολυμαντικά.

Εμπειρίες με άλλες επιφάνειες υποδεικνύουν ότι ο ιός της γρίπης είναι απίθανο να παραμείνει λοιμογόνος σε μία βρύση ψύκτη για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από μία ημέρα και μπορεί να αδρανοποιηθεί ακόμα και μέσα σε δύο ώρες. Στην πράξη όμως αυτός ο χρόνος είναι μεγάλος για να εφησυχάζουμε. Ιοί που προστατεύονται από βλέννα, κλπ., μπορεί να αντέξουν για λίγο περισσότερο.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός μπορεί να παραμείνει ενεργός στο νερό για αρκετές ημέρες.

Είναι πολύ απίθανο ο ιός να είναι βρίσκεται στο εμφιαλωμένο νερό του ψύκτη εκτός εάν κάποιος που χειρίστηκε τη φιάλη κατά τη διάρκεια της παραγωγής ή συντήρησης ήταν άρρωστος και ιδιαίτερα αμελής ως προς την προσωπική του υγιεινή. Λιγότερο πιθανή είναι η μόλυνση όταν η φιάλη έχει πλέον τοποθετηθεί στον ψύκτη.

Η απολύμανση του νερού της βρύσης θα καταστρέψει τον ιό. Η εταιρεία ύδρευσης στο Ηνωμένο Βασίλειο (Water UK) μας βεβαιώνει ότι δεν διατρέχουμε κανέναν κίνδυνο από το νερό της βρύσης.

Ο ιός θανατώνεται εύκολα από τη χλωρίνη, τα υπεροξείδια, και το όζον. Επίσης είναι ευάλωτος στις γέλες ή τα υγρά μαντηλάκια με βάση το οινόπνευμα. Η υγειονομική συντήρηση του ψύκτη είναι επίσης πολύ αποτελεσματική όταν γίνεται σωστά. Η υγιεινή της βρύσης είναι κρίσιμης σημασίας. (βλέπε σημείωση 1 στο τέλος).

Διατηρείτε τις βρύσες χωρίς ιούς κατά την καθημερινή τους χρήση

2 προϊόντα που προμηθεύει ο κλάδος ταιριάζουν απόλυτα για χρήση από τους πελάτες έτσι ώστε οι ψύκτες να μην δρουν σαν παράγοντες για την εξάπλωση της γρίπης. Είναι επίσης κατάλληλα για άλλες επιφάνειες στο γραφείο και το σπίτι.

• Τα σπρέι που περιέχουν υπεροξείδιο του υδρογόνου διατηρούν τις βρύσες καθαρές από τους ιούς, ενώ μπορούν ακόμα να χρησιμοποιηθούν και κατά την αλλαγή της φιάλης
• Οι γέλες για τα χέρια και τα υγρά μαντηλάκια με βάση το οινόπνευμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την απολύμανση των χεριών του χρήστη καθώς και για τις βρύσες, τα χερούλια στις πόρτες, τα πλήκτρα των υπολογιστών, κλπ.

Ορισμένα πρώιμα συμπτώματα της γρίπης

Οι αναφορές υποδεικνύουν ότι η νόσος έχει πολύ γρήγορη έναρξη και οι ασθενείς φαίνονται αρκετά καλά τη μία στιγμή ενώ αισθάνονται αρκετά άρρωστοι και χρειάζονται να ξαπλώσουν στο κρεβάτι τους μέσα σε λίγες ώρες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν

• αδιαθεσία και πόνους
• αδικαιολόγητα μεγάλη κόπωση
• ανορεξία
• πονοκέφαλο
• δέκατα/πυρετό
• βήχα
• πονόλαιμο

Μπορεί να μην παρουσιάζονται όλα τα συμπτώματα μαζί!

Θυμηθείτε ότι μπορεί να μεταδώσετε τη νόσο μία ημέρα προτού εμφανιστούν τα συμπτώματα, άρα θα πρέπει να είστε σε επιφυλακή εάν μέλη της οικογένειάς σας είναι άρρωστα.

Συμβουλές σε Χρήστες ψυκτών κατά τη διάρκεια έξαρσης της γρίπης

• 1. Πρέπει να πλένετε τα χέρια σας πάντα προτού αλλάξετε τη φιάλη
  2. Μην πάτε στη δουλειά εάν νομίζετε ότι έχετε γρίπη
  3. Χρησιμοποιήστε υγρό μαντηλάκι ή γέλη με βάση το οινόπνευμα στα χέρια σας προτού θελήσετε να πιείτε κάτι.
  4. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν παίρνετε κύπελλα από το δοχείο, ώστε να μην ακουμπήσετε το επόμενο κύπελλο.
  5. Χρησιμοποιήστε υγρό μαντηλάκι με βάση το οινόπνευμα στο βρυσάκι προτού γεμίσετε το ποτήρι σας. Φυσικά, όχι το ίδιο μαντηλάκι που χρησιμοποιήσατε για τα χέρια σας!
  6. Μην γεμίζετε ατομικά μπουκαλάκια απευθείας από το βρυσάκι του ψύκτη
  7. Ψεκάζετε τις βρύσες του ψύκτη με υπεροξείδιο.

Michael J Hurst BSc (Hons) FRSH

Σύμβουλος Μικροβιολόγος

Watermark Consultancy

Αύγουστος 2009

 

“Σημείωση 1: Οι ψύκτες EBAC που αποκλειστικά διακινούμε, σχεδιασμένοι αποκλειστικά με βάση την υγιεινή, δηλαδή έχουν διπλά καλυμμένες βρύσες, τα πλαστικά ποτήρια αποθηκεύονται σε κλειστό δοχείο με το στόμιο προς τα κάτω και κατά την απολύμανση του ψύκτη αλλάζονται όλα τα μέρη του τα οποία έρχονται σε επαφή με το νερό, με καινούρια απολυμασμένα, δηλαδή 100% απολύμανση, κάθε φορά.”

ZAGORI-RAINBOW GROUP